Marihuana i haszysz

Marihuana i haszysz wyrabiane są z konopi indyjskich (Cannabis sativa). Należą do grupy kanabinoidów i są to najbardziej rozpowszechnione, a tym samym najczęściej używane substancje w Polsce i na świecie.

Uwaga: Informator został po raz pierwszy opublikowany na stronach naszej Poradni w roku 2006. Obecnie trwają prace nad jego aktualizacją.

marihuana - susz roślinny
marihuana - cannabis sativa w doniczce

Opis

Marihuana i haszysz wyrabiane są z konopi indyjskich (Cannabis sativa L.), rosnących w południowo-wschodniej Azji, w rejonie Morza Śródziemnego, w Ameryce Środkowej i Południowej. Można je również hodować w klimacie umiarkowanym. Zawierają kilkadziesiąt aktywnych biologicznie substancji, z których najważniejszymi są tetrahydrokanabiole (THC).

Są to najbardziej rozpowszechnione, a tym samym najczęściej używane narkotyki w Polsce i na świecie. W niektórych krajach preparaty konopi są legalizowane i dopuszczane do oficjalnego obrotu. Przykładem jest ustawodawstwo holenderskie. Powodem łagodnego podejścia do tych środków jest przekonanie o relatywnie niskich szkodach zdrowotnych i społecznych związanych z ich używaniem.

Zastosowanie w medycynie

Współcześnie potwierdzono przede wszystkim działanie THC powodujące obniżenie ciśnienia śródgałkowego, działanie przeciwwymiotne i przeciwdrgawkowe. W niektórych krajach marihuana jest przepisywana osobom terminalnie chorym.

Działanie fizjologiczne

W zależności od warunków konopie mogą działać jako środek pobudzający, uspokajający, znieczulający lub lekko halucynogenny. Lecz mimo nadawania preparatom konopi właściwości halucynogennych, symptomy używania bardziej zbliżone są do obserwowanych po alkoholu niż po halucynogenach.

Przy zażywaniu preparatów konopi obserwuje się m.in. następujące objawy:

  • wzrost ciśnienia krwi i przyśpieszone tętno
  • wysuszenie śluzówek jamy ustnej, czasami ataki kaszlu
  • przekrwienie gałek ocznych, spojówek, niekiedy obrzęk powiek
  • pocenie się
  • zwiększenie apetytu
  • bóle i zawroty głowy
  • zaburzenia koordynacji ruchowej, uwagi i możliwości uczenia się
  • zaburzenia pamięci
  • ogólnie gorszą sprawność psychofizyczna (wzrost urazowości)

Długość działania

  • 1–3 godzin

Odczucia subiektywne

Doznania wynikłe z przyjęcia THC zależą od cech osobowości danego człowieka, wielkości dawki, drogi przyjęcia, stanu emocjonalnego w momencie przyjęcia, obecności innych ludzi oraz od współdziałania tej substancji z innymi (np. z alkoholem). Przetwory konopi indyjskich używa się najczęściej w celu intensyfikowania przyjemności. Wywołują uczucie euforii.

Skutki jednorazowego przyjęcia

Wyróżnia się następujące fazy działania THC, między którymi występują okresy uspokojenia i „wyciszenia psychicznego”:

  • faza dobrego samopoczucia i euforii z wielomównością
  • faza nadwrażliwości zmysłowej, zwłaszcza słuchu i wzroku z zaburzeniami poczucia czasu i przestrzeni, niekiedy napadami ostrego lęku
  • faza ekstatyczna
  • faza snu i przebudzenia

Powyższe fazy nie zawsze ujawniają się w pełni.

Pozornie „pozytywne” efekty działania

  • obniżenie się progu percepcji (szczególnie słuchowej) – wzrost wrażliwości zmysłów
  • odprężenie i poczucie spokoju
  • zmiana poczucia mijającego czasu: jest on określany jako rozciągnięty i mijający wolniej
  • zwiększenie odczucia przyjemności seksualnych
  • optymizm i podniesiona samoocena
  • poczucie absurdu

Negatywne efekty działania

  • skłonność do ulegania sugestiom
  • zagubienie
  • nieracjonalne myśli
  • zwiększone napięcie i niepokój
  • pogorszenie pamięci
  • przyśpieszone tętno
  • zawroty głowy
  • apatia
  • lęki i urojenia
  • niemożność skupienia uwagi na wielu rzeczach jednocześnie

Formy występowania i sposoby przyjmowania

Formy występowania

  • Marihuana – susz z kwiatostanu i liści konopi (0,5–5% THC)
  • Haszysz – żywica krzewu konopi (2–19% THC)
  • Olej haszyszowy – żywica konopi rozpuszczana np. eterem (10–30% THC)
  • W wyniku prowadzenia genetycznych modyfikacji opracowano nowe odmiany konopi. Preparowana z nich marihuana (tzw. skun) może zawierać nawet do 15% THC.

Najczęściej stosowaną formą przyjmowania preparatów konopi jest ich palenie („skręty”, fifki, fajki itp.).

Właściwości uzależniające

Uzależnienie psychiczne

Może występować po pewnym czasie używania.

Uzależnienie fizyczne

Nie występuje.

Tolerancja odwrotna

Oznacza to, że przy systematycznym przyjmowaniu THC dochodzi do nadwrażliwości na ten związek.

Zewnętrzne oznaki używania

  • słodkawa woń oddechu, włosów i ubrania
  • gadatliwość i wesołkowatość, stany euforyczne
  • przekrwione oczy
  • kaszel
  • zwiększone łaknienie, apetyt na słodycze
  • ogólne podniecenie i nadczynność psychoruchowa
  • zaburzenia koordynacji ruchowej
  • zaburzenia orientacji przestrzennej

Na co należy zwrócić uwagę

  • zapach palonych liści
  • brązowo-szare nasionka w kieszeniach lub w podszewce
  • bibuła papierosowa
  • zielony tytoń
  • blade palce

Nazwy slangowe

  • marihuana: dżoint, skręt, blant, ziele, zielsko, zioło, grass, marycha, trawa, huana, hasz, marycha, maryśka, skun, gandzia, samosieja, afgan, kolumbijka
  • haszysz: hasz, grudka, gruda, czekoladka, afgan, kloc, plastelina, kostka

Szczególne zagrożenia i niebezpieczeństwa

  • Zespół amotywacyjny – stan związany z regularnym i długotrwałym przyjmowaniem konopi charakteryzujący się zmniejszoną energią, zmniejszoną dążnością do osiągnięć, apatią, skróconym czasem skupienia uwagi, nieadekwatną oceną sytuacji, a przede wszystkim z upośledzoną zdolnością do komunikowania się z innymi.

Motywacja u dorosłych

Jedna z głównych obaw co do psychologicznych następstw chronicznego używania dużych dawek konopi dotyczy ich niekorzystnego wpływu na motywację u dorosłych. Dowody na istnienie „zespołu amotywacyjnego” u dorosłych to przede wszystkim opisy przypadków i doniesienia z obserwacji (np. Kolansky i Moore, 1971; Millman i Sbriglio, 1986). Nieliczne terenowe i laboratoryjne badania kontrolowane nie dostarczyły przekonywających dowodów istnienia takiego zespołu (Dornbush, 1974; Negrete, 1983; Hollister, 1986). Wartość dowodowa badań terenowych jest ograniczona z uwagi na niewielkie rozmiary badanych prób oraz ich skąpą charakterystykę socjodemograficzną; co się tyczy badań laboratoryjnych, wartość ich umniejsza krótki okres zażywania środka, młody wiek i doskonały stan zdrowia ochotników, oraz niewysokie wymagania stawiane im w warunkach laboratoryjnych (Cohen, 1982). Niektóre spośród osób regularnie używających konopi wspominają utratę ambicji i niższą wydajność w nauce i pracy jako niekorzystne skutki zażywania środka (np. Hendin i in., 1987), zaś osoby, które zaprzestały używania konopi podają niekiedy zmniejszenie wydajności w pracy jako powód rzucenia nałogu (Jones, 1984). Mimo to jest wątpliwe, żeby używanie konopi powodowało charakterystyczny zespół amotywacyjny. Rozsądniej byłoby zapewne traktować objawy osłabionej motywacji jako skutek chronicznego odurzenia konopiami, niż tworzyć tu zupełnie nowy zespół chorobowy.

Za: Implikacje zdrowotne używania konopi: Analiza porównawcza zdrowotnych i psychologicznych skutków używania alkoholu, konopi, nikotyny i opiatów, raport WHO z 28 sierpnia 1995 r.

Autorzy: Wayne Hall, National Drug and Alcohol Research Centre, University of New South Wales oraz Robin Room and Susan Bondy, Addiction Research Foundation, Toronto

tłumaczenie: Zespół hyperreal.info

  • Zwiększona możliwość współuzależnienia od tytoniu, który stanowi częsty dodatek podczas palenia marihuany.
  • Eskalacja używania innych (nielegalnych) środków odurzających, co może mieć także związek z otwarciem dostępu do innych, bardziej wyniszczających narkotyków (np. w ramach „oferty” dealera sprzedającego marihuanę).
  • U niektórych osób może dojść po dłuższym czasie systematycznego używania THC do indukcji schorzeń psychiatrycznych.
  • Podczas palenia preparatów konopi jego aktywne składniki docierają łatwo i szybko przez drogi oddechowe do krwiobiegu, a następnie z krwią do mózgu.
  • Dym działa szkodliwie na cały układ oddechowy.
  • W wyniku nadużywania konopi może dojść do osłabienia zdolności przyswajania nowych informacji. Osłabienie pamięci związane z przyjmowaniem narkotyku, z całą pewnością odbija się negatywnie na wynikach w nauce.
  • Śmiertelne przedawkowanie THC jest praktycznie niemożliwe.
Zobacz także:
Grzegorz Wodowski, Narkotyki i ich używanie w Polityka karna wobec osób zażywających narkotyki
Małopolskie Stowarzyszenie Probacja oraz Monar na bajzlu, Kraków 2005
Pobierz publikację (PDF 3,23 MB)